19 Kasım 2013 Salı

ateşe tapmayanlar...

Y.SAMİ YILMAZ
ATEŞE TAPMAYANLAR “ZERDÜŞTİLER” / ARAŞTIRMA / ELMA / 2004 / 192 sayfa

Zerdüştiler bütün dünyada ve ülkemizde Ateşe Tapanlar olarak anılmaktadır. Sami Yılmaz bu kitabında Zerdüştilerin tüm dini yapısını, uygulamalarını tüm ayrıntılarıyla ortaya koyarken, bu dinin asla ateşe tapmadığını da delilleriyle ortaya koymaktadır. Zerdüştiler benim ilgimi ise Friedrich Nietzsche’nin Böyle Buyurdu Zerdüşt kitabıyla çekmiştir.
Zerdüştileri merak ettiğimde hep basmakalıp düşünce kalıplarıyla karşılaştım. Bu düşünce biçimiyse Tek Tanrılı dinlerin diğer tüm dinleri küçüksemesi, aşağılaması ve baskı altına almasıyla oluşan yüzlerce yıllık dogmalardır. Tabi Zerdüşt Dini de bundan nasibini alacaktır.
Zerdüşt, Zarathustra (Avesta Dili), Zartoşt (Farsça), Zerdeşt (Kürtçe) Zerdüştilik Dininin kurucusudur. Antik İran’da doğan bu dinin kitabı Avesta’tadır. Bu kitap kutsal Gatalar olarak günümüze gelmiştir. Ve Asya’nın bazı bölgelerinde ibadetlerine devam etmektedirler.
Zerdüşt MÖ.628’de Rey’de doğup, MÖ.551 yılında Tahran yakınlarında ölmüştür. Zerdüştilikte Tek Tanrılık vardır ve bu tek tanrının adı Ahura Mazda’dır. Zerdüşt de diğer peygamberler gibi dağa çıkar. İyilik ve kötülüğün anlamını üzerine düşünebilmek için. Sabalan Dağı’ndaki bu inzivanın üçüncü gününde gök gürültüsünü andıran bir ses ve büyük bir ışık kümesi içinden Ahura Mazda bir insan suretiyle Zerdüşt’e görünür ve onun seçilmiş kişi olduğunu söyler. Ve şöyle devam eder: “Sesim sana gece gündüz demeden sürekli şekilde hitap edecek ve böylece sana hayattar kelamı yazdıracaktır.”
Zerdüşt Dini, Tek Tanrılı dinlerin hikayelerini çağrıştıran ve benzer olayları diğer dinlerde de gördüğümüz uygulamalarla varlığını genişletmeğe başlar.
Biz bu kısa bilgilerle konuyu kapatalım. Bu dinin nasıl doğduğu, nasıl yayıldığı, dini hangi ritüellerin uygulandığını ise bu eşsiz kitaba bırakalım. Kitapta dini uygulamalar tüm ayrıntılarıyla verilirken, günümüz Tek Tanrılı dinleriyle ne kadar benzeşimler içinde olduğu dikkatinizi çekecektir. Şöyle bir varsayım herhalde yanlış olamayacaktır: Zerdüşt de Allah’ın bir peygamberiydi ve yaşamıyla, öğretileriyle insanlığa “ateşiyle” ışık tutmaktaydı… Bu insanlık ve baskın Tek Tanrılı diğer dinleri zaman içinde benimseyerek bu ateşi söndürmeye çalışmıştır… Ama hala bir yerlerde insanlığa alternatif umut ışığı olarak varlığını sürdürmeyi başarıyor…
Bu kitabı araştırmaya meraklı, farklılıklara dogmalardan uzak yaklaşabilenler tavsiye ederim. Kitap görsel yönü ve baskısıyla da bir hayli kalitelidir. Konularına göre, yazılar arasına serpiştirilmiş resimler bir hayli fazla…

Bu kitaptan dikkat çekici birkaç not ise şöyledir.

Yahudiler, Hıristiyanlar ve Müslümanlar, iddialarınızın anlamı ne olursa olsun, sizler kendi manevi varlık aleminiz içinde, Zerdüşt’ün yolunu şaşırmış çocuklarından başka bir şey değilsiniz. Sf: 7 (Önsöz’den)
*
Demeyin ki; onlar ateşe tapanlardır, onlar ancak Allah’a; tek ve kutsal olana tapanlardır. Firdevsi sf:9
*
Güç, doğru değildir; doğru, güç’tür.
*
Ateş, fiziksel olarak saf ve temiz olmayanı yakıp yok etmekle kalmaz, ruhsal anlamda temiz olmayanı ve tüm günahları da ortadan kaldırır. Ahura Mazda’nın ateşi, Aşa’dan dolayı öyle kudretlidir ki; doğru olana mutluluk, günahkar olana da büyük zarar verir. Yansa 43,4 sf:48
Bu Cennet ve Cehennem kavramlarının bu dünyadaki izahından başka ne olabilir ki?

Taylan Köken 

18 Kasım 2013 Pazartesi

aksaray'da metfun bulunan zatların kabri şerifleri ve türbeleri...

ŞAHİN BAŞER
AKSARAY’DA METFUN BULUNAN ZATLARIN KABRİ ŞERİFLERİ VE TÜRBELERİ /
            ARAŞTIRMA / KENDİ BASIMI / 1995 / 97 sayfa

1996 yılında işim dolayısıyla Mercedes Benz fabrikasında yapmış olduğumuz çalışmalar için Aksaray’da 1 ay kadar kalmıştım. Çalışmadığımız bir Pazar günü Aksaray mezarlığında medfun bulunan Şeyh Hamid-i Veli’nin türbesini ziyaretim esnasında edinmiştim bu değerli kitabı.

Şahin Başer yalnız bu değerli kitabı yazmamıştır. Ayrıca birkaç arkadaşıyla birlikte kurmuş olduğu grupla bu türbelerin restorasyonu işlerini de gönüllü olarak yapmaktadır. Böyle hayırsever ve manevi değerlerine sahip olan kişilerin yapmış olduğu çalışmalar çok önemlidir. Devlet ve yerel yetkililer bu tür işlerde daima devekuşu misali kafalarını kuma gömerek bu kültürel değerlerimizi görmemeyi kabullenirler. Oysa bu çalışmalar, çok ufak bütçelerle, belediyelerin sağlayacağı imkanlarla çok çabuk kotarılabilir. Tabii bu çalışmaları yaparken var olanı korumak ve tarihi değerleri olan türbeleri yok etmeden bu işleri yapmalılar.

Sayın Şahin Başer bu kitabında sadece Aksaray merkezindeki türbelerden ve zatlardan bahsetmektedir. Belki merkezin dışındaki türbeleri de araştırmıştır. Bu kitabındaki titiz çalışması, tüm Aksaray ili için devam etmiştir.
Sosyodenemeler Bloğumuzda Aksaray İlinin ziyaret yerlerini maddeler halinde yayınlarken bu değerli kitaptan birçok maddede yararlandığımızı belirtmek isterim. Aksaray İli merkezinde bulunan dini zatlarımız Anadolu İslâmiyet’ine yön veren önemli şahıslardır. Bu kişiler hakkındaki derli toplu bilgiler bu kitaptadır.

Taylan Köken

17 Kasım 2013 Pazar

cavurun karısı olmam...

İBRAHİM KİRAZ
CAVURUN KARISI OLMAM / ROMAN / KENDİ BASIM / 2005 / 222 sayfa

Kaynak kişilerden yapılan araştırmalarla gerçek insan dramları, hazin ve ibret verici bir yaşam, bir ülkenin kurtuluş savaşı verirken yaşamış oldukları, düşman askerlerinin insanlık dışı tutumları, Nazillili Ayşe’nin bir dönemde yaşamış oldukları ve onun özelinde o dönemde Anadolu Kadının ibret verici ıstıraplarının romanıdır, Cavurun Karısı Olmam…
Ayşe’nin yaşamında yapmış olduğu evliliklerde, Kurtuluş Savaşından sonra ülkemizi terk etmek zorunda kalan Yunan işgal kuvvetlerinden olan bir komutanın kapatması olarak Yunanistan’a götürülmesi, hiç sevmediği hatta nefret ettiği bu komutandan üç çocuk yapması ve onları geride bırakarak(!) kendi ülkesine dönmesinin hikayesidir roman.
Akıcı ve hızla, nerdeyse bir nefeste okunan bu romanın öyle etkileyici sahneleri var ki; hangisinden bahsetmek gerektiğini bilmiyorum. Romanın en etkileyici bölümünü ise okuyuculara bırakmak gerektiğini düşünüyorum.
Nazilli’nin özelinde bir bölgenin savaşı, Ayşe’nin özelinde bu önemli devirde Anadolu Kadının yaşamış olduğu sorunları sade bir dille aktaran harika bir kitap. Kitap ayrıca görsel malzemelerle de desteklenmiş.

Taylan Köken

16 Kasım 2013 Cumartesi

on bir futbol öyküsü...

CAMILO JOSE CELA
ON BİR FUTBOL ÖYKÜSÜ / ÖYKÜ / CAN / 1994 /92 sayfa

1989 Nobel Ödülü sahibi İspanyol yazar Cervantes’den sonra İspanya’nın yetiştirmiş olduğu en önemli yazın adamı olarak anılmaktadır. 100’ü geçkin kitap yayınlayan yazarın futbol hakkında yayınlamış olduğu onbir öyküden oluşan bir kitap.
Kitaptan almış olduğumuz alıntılar şöyledir:
Gerçekten genç olan kişi ömür boyu genç kalır. Picasso sf:11
*
Serbest mübadele kuramsal bir ilke değil, bir uzlaşmadır. Disraeli sf:15
*
Bilinen tüm zengin olma yöntemleri arasında en hızlı olanı ticarettir. Panchatantra sf:21
*
Benim için gözüpek olan
Başka erdemler de sahiptir,
Çünkü cesaret ruha vergidir
Çeviklik de vücuda. Sf:22
*
Bu öyküden sonra kimse bana hayvanların akıllı olmadıklarını söylemesin! La Fontaine sf:27
*
Serseriler talih getiren zara Tarafé ya da Juan Tarafé derler. Zarlarda yapılacak en iyi şey, bilindiği gibi, zar atmamak ( ve böylece bir başka kötülükten sakınmaktır) sf:35
*
Çok mektup yazmak, az mektup yazmak kadar kaybettirir. Cervantes sf:49
*
Gerçeğe çok aşığım, ama kurban olmaya asla. Voltaire sf:69
*
Bilgeler ölürler, ancak aptallar geberirler. Baltasar Gracian sf:77
*
Ölüm yaşlıları evlerinin kapısında bekler. Gençleriyse pusuda. San Bernardo sf:83

Taylan Köken

15 Kasım 2013 Cuma

ana baba...

zaman; gelip geçince,
babam olursun, anam gibi kokarsın...

taylan köken

13 Kasım 2013 Çarşamba

an be an...

fotoğraf; yaşanmış bir anın
bir daha yaşanamayacağının tespiti

taylan köken

12 Kasım 2013 Salı

ölüm...

ölüm; bazı insanların yüzünde
derin gölgelerde ipucu vermiş.

taylan köken

11 Kasım 2013 Pazartesi

nefret...

nefret; yazma eyleminde yazılanların beğenilmeyenleri,
aslında yazmak zorunda kaldığım iz düşümler...

taylan köken

10 Kasım 2013 Pazar

yazım...

yapıt; biriktirilen
kalem; biriktirme aleti
kağıt; biriktirme düzlemi
yazma; biriktirme eylemi
yazıt; biriktirme ediminde
damıtılmış düşünceler...

taylan köken