ayvalık'tan cunda'dan...

AHMET YORULMAZ

AYVALIK’TAN CUNDA’DAN / ANI-ANLATI / REMZİ / 2012 / 120 sayfa

Ahmet Yorulmaz’ın okumuş olduğum dördünce kitabıdır. Ben tür olarak böyle parça parça, biraz oradan biraz buradan deneme tadında yazılanlara bayılıyorum. Çünkü yazar kendini belli bir kalıba sokmadan yazıyor. Eskilerden, anılardan, izleklerde kalmış yaşamlardan damlalar ilgi çekici oluyor.

Ahmet Yorulmaz 9. sayfada Hıfzı Topuz’un bir kitabındaki girişinden aktarmış olduğu söz dikkat çekicidir: “Afrika’da bir ihtiyarın ölümünün bir kütüphanenin yok olmasıdır.” Ahmet Yorulmaz Ayvalık için bir çınardır. Onun belgelerinden, arşivinden ve belleğinden süzülen anılar ve bu anılar ışığında yapmış olduğu analizler çok değerlidir.

Bu kitapta o kadar çok yerin altını çizdim ki… Hepsi başka yazıların, başka araştırmaların başlangıcı olacak nitelikte. Fakat yazar iznim olmadan bu kitabın hiçbir bölümü çoğaltılmasın dediğinden buraya bir şey aktarmayacağım. Ayvalık için önemlidir bu kitap. Alınıp okunmalıdır.

Son söz olarak, yazarın aktardığı Sedat Aybar’ın tümcesini buraya aktaralım: 

Türk Rönesanss’ının merkezi Ayvalık’tır. Ayvalık biterse Türk Devrimi de biter. Türkiye’de her şey bitse, Ayvalık Türkiye’yi yeniden kurar. İlk kurşunu gene atar. Sf:79

    

Taylan Köken

kuşaklar...

AHMET YORULMAZ

KUŞAKLAR / ROMAN / GEYLAN / 1999 / 247 sayfa

Ahmet Yorulmaz Ayvalık’ta yaşamış bir gazetecidir öncelikle. Sonra da bir biriktirendir o. Ayvalık ile ilgili bilgiler, belgeler ve anılar. Onun eserlerinde hep düşsel bir yolculuğa çıkarsınız, tıpkı bir zaman makinesine binip eskiye gitmek gibi…

Kuşaklar ya da Ayvalık Yaşantısı kitabı Savaşın Çocukları kitabının devamıdır. Hasanaki yani Aynakis Hasan mübadil olarak anavatana gelmiş ve Ayvalık’ı yurt edinmiştir. Yazarın söylemiyle Hasanaki gerçek bir kişiliktir, onun haricindekiler tamamen kurmacıdır. Bu kurmaca anlatımında kişiler bu kitabı okuduğunda eminim bu benim veya bu babamdı, anamdı diye içlerinden geçirmektedirler.

Taylan Köken

savaşın çocukları...

AHMET YORULMAZ

SAVAŞIN ÇOCUKLARI / ROMAN / GEYLAN / 2000 / 140 sayfa

Ahmet Yorulmaz bu romanının başında şöyle diyor: Bu roman zulüm görmüş Giritli’lerden sadece birinin, Hasanaki’nin, Aynakis Hasan’ın dramıdır.

1948 yılında Ayvalık’ta ölen bir Girit Mübadili’nin bıraktığı üç defterle oluşan bir romanı ve bunu izleyen ‘Kuşaklar ya da Ayvalık Yaşantısı’ romanını İngiliz antropoloji profesörlerinden Dr. Peter Loizos da, bir tezine dayanak yapmıştır.

Ayvalık hakkında kaynak araştırmasına girerseniz öne çıkan ilk isim Ahmet Yorulmaz’dır. O hayatı boyunca Ayvalık üzerine düşünmüş ve bu küçük tarihi şehrin gelişmesi için çaba göstermiştir. Ayvalık üzerine yazılan tüm tezler, tüm kitaplar için bir kaynak oluşturmuştur Ahmet Yorulmaz. Savaşın Çocukları 1997 yılında Belge Yayınları tarafından basılmış ve sonra iki baskı daha yapmıştır. Benim elimdeki kitap 4. baskı ve Geylan Kitabevi tarafından basılmıştır. Kitabın alt başlığı ise Girit’ten Sonra Ayvalık’tır. Kitabı 2000 yılında devam kitabıyla almış ve hemen okumuştum. Şimdi Ayvalık’da aradan 14 yıl geçtikten sonra altını çizdiğim koşukları buraya aktarıyorum.

İlk basamakları hor görme hiç,

Çünkü oraya basarak çıkarsın saraylara sf:7

*

İnce, uzun esmerim girsin sevi başına,

Çağındasın artık, değilsin on iki yaşında!

*

Gel değişelim kalplerimizi, al sen benimkini,

Görüp anlayasın, nasıl seviyorum küçüğüm seni!

*

Bahtımın yazgısıdır buna katlanmam,

Yerimde doğup, yabanda kocamam!

*

Denize saman atıyorum, ağır gelip batıyor

Başkaları kurşun atıyor, kanatlanıp uçuyor!

*

Yazgımı derenin karanlığında gördüm,

Kayalıklar üstündeydi, karalar giymiş

* 

Kitabın özeti, ana fikri deyin ne derseniz deyin ama Girit’te yaşamış olan Türklerin durumunu ve ne olduklarını aşağıdaki satırlar özetler:

Yaslarımızda onlara bakarak, karalar giydik; Rumcayı anadilimiz yerine koyduk, ama dinimizle Türklüğü hiçbir zaman unutmadık. O denli ki, Girit Türkü’ne hem de Rumca olarak sorarlar: “Türk müsün Mehmet?” Yanıtı hem Rumcadır, hem de hazindir: “Meryem adına yemin ederim ki Türk’üm!” sf:13

Taylan Köken

ayvalık'ı gezerken...

AHMET YORULMAZ

AYVALIK’I GEZERKEN / ARAŞTIRMA / GEYLAN / 1998 / 176 sayfa

Ahmet Yorulmaz’ın elimizde bulunan kitabı 1998 yılında 5. baskısını yapmış olan bir kitaptır. Yeni baskılarını da gördüğüm kitabın boyutları genişlemiş ve içine daha fazla resimler ilave edilmiştir. Kitap ilk baskısını 1977 yılında yapmıştır.

Ayvalık'a gelen herkes için ideal bir kaynak kitaptır. Her yörede yerel araştırmacıların yapması gereken ve yöresini tarihiyle, gezilecek yerleriyle, mitolojisi, yemeğiyle ve anılarıyla yazması gerekiyor. Ahmet Yorulmaz ve kitabı bunun çok güzel bir örneği…

Tarihi ve mimarisi ile özel bir yer olan Ayvalık'ı tanımak isteyenler için ideal bir kitap.       

Taylan Köken