cadde-i kebir...

ah beyoğlu, vah beyoğlu

yandı da gitti kül oldu!

diye ağıt düzerler 1870 yangınından sonra... beyoğlu'nda yangınlar sık çıkar. 1811, 1831, 1857 ve 1870 yıllarında yangın çıkar. son yangında ingiliz konsolosluğu ile birlikte 3.000 ahşap ev kül olup gider... sonra ne mi olur? ne olacak bu yangınlara müdahale etmek için büyük bir cadde açılır. cadde-i kebir, büyük cadde, grand rue de pera (fransızca) ve bugünün adıyla istiklal caddesi... sf:7

taylan köken 

pera house...

önce fransız elçiliği yapıldı ya, ingilizler durur mu? onlar da hemen pera house'u kondururlar beyoğlu'na. 1870 yılı büyük beyoğlu yangınıyla beraber konsolosluk yanar. yanında da 3.000 ahşap evi götürür. lord elgin tarafından yeniden yapılan bina değişik zamanlarda tadilat görerek günümüze kadar gelir. 

parantez2:

pargalı ibrahim'in kankası venedik balyosu (elçisi) alvario griti'nin taksim'de büyük bir konağı varmış. bu konaktan dolayı ve saraya yakınlığı nedeniyle lakabı "beyoğlu" olan griti'nin beyoğlu'na isim babalığı yaptığı söylenmektedir. s:4

taylan köken

tomtom...

Pera: karşı yaka demek... 

Pera'nın adı peran bağlarından gelir... 

Pera'da açılan ilk elçilik Fransız elçiliği. 1535 yılında konumlanmış yerine. 1831 yılında yanınca, 1838 yılında yeniden yapılmış. Elçilik kapısı Tomtom Sokağa açılmaktadır. sf:3

Tomtom Sokağı adını 1592 yılında yapılan camiden almaktadır. Banisi Tomtom Mehmet Kaptan'dır. Bir de cami imamı vardır ve müzikle ilgilenir. Adı Tumtum Abdullah Hoca'dır...

taylan köken     

busbecq...

İstanbul'a elçi olarak atanan Busbecq, arkadaşı Macar diplomat Nichalos Michault'a uzun mektuplar yazar... bunlardan birinde şöyle der: "Beyoğlu'nda bir çok tüccarlar oturmaktadır. Bunlar İtalyandırlar." sf:3 Busbecq hakkında yine internet ortamında bol bilgi bulabilirsiniz... 

bu mektupların üçünü Osmanlı'dan, biri de başka bir ülkeden gönderen Ogier Ghiselin de Busbecq (1522-1592), mektuplarını Türk Mektupları adı altında toplar ve yayınlar. 

Busbecq yalnız elçilik yapmaz, aynı zamanda Türk Lalesini Avrupa'ya tanıtan kişi olarak bilinmektedir.  

taylan köken  

kuğurmak...

salah bey sözlüğü:

kuğurma(k) : güvercin ötüşü...

vak-vaklama(k) : ördek gibi ses çıkarmak...

kalgıma(k) : sıçramak, kalkmak, şaha kalkmak...

tiz-tiz : tiz (tez). çabuk olmak, hızlı olmak, acele etmek...

koygun: dokunaklı, etkili, içli, acıklı...

avuruna-zavuruna: çok abartılı (bir şekilde) yapmak...

cas-cas yanan bobstiller: ışıl ışıl parıldayan züppe adamlar...

alengirli kızlar: cafcaflı, karışık ve dolaylı, gösterişli, fiyakalı kızlar...

bastonlu abuzettinbeyler: şık giyimli, ama aptal beyzadeler...

parantez:1

bir suat taşer şiirine rastladım... argo yazılmış harika bir şiir. yaşasın internet...

abuzettin bey

toriğini çalıştır kaşalot 
gır geçme 
çaparize gelirsin sonra zıngadak 

kasıntından denizler bulanıyor 
bamya tarlası mı sandın dünyayı 
bak atı alan üsküdar’ı dolanıyor 

her gün ağzın dört köşe 
ama çıngırağı çektiğinin resmidir 
kim dedi sana rüzgara karşı işe 

asma sakal takma bıyık 
behey ıspanakzade 
bu gidişin sonu karanlık 

tenhalarda bocurgat yaparsın 
işin gücün haminto
bilirim her taşın altında varsın 

fazla viraj alıyorsun ağır ol 
eşekten düşmüş karpuza dönersin sonra 
aheste çek kürekleri kendine gel 

bu devran böyle kalmaz 
imam kayığı yanaştı mı iskeleye
gözünün yaşına bakan olmaz 

baba mirası değildir hayat 
söylemesi benden 

işlet toriğini bay kaşalot  

taylan köken

başlarken...

salah birsel / ah beyoğlu vah beyoğlu / tarih (deneme) / İş Bankası Yayınları / 1983 / 351 sayfa 

salah birsel benim şah yazarlarımdandır. her zaman kenarda olmayı seçmiş, ama gerçek bir emekçi ve yazın adamıdır. salah birsel'in en temel özelliği onun kimsede olmayan dilidir... bunu kısa zamanda göreceksiniz. yazar öyle konuları, öyle incelikli olarak aktarır ki, inanın gerçek yazın sever için elden düşmez bir kitap olur... salah birsel okuyan, yanılmaz; yeter ki yazarın dilini sevsin...





başlarken (s:1-2)


bu kitap beyoğlu'nu anlatır.
burada kimsenin avuruna-zavuruna bakılmaz. 
nedir, bu kitap daha çok da Beyoğlu kahvelerini dile getirir.
bu kitaba, bir edebiyat tarihi gözüyle bakılsa da yeridir.


salah birsel, benim için ayrı bir köşe ile değerlendirilecek özel bir yazardır. çünkü soruyor, sorguluyor...

taylan köken


  

kuşku...

dünyanın sorunu; akıllılar hep kuşku içindeyken, aptalların küstahça kendilerinden emin olmalarıdır... bertrand russell

taylan köken

erkekler...

erkekler ikiye ayrılır... sonra da maç yaparlar.

taylan köken

sürdürülebilir yaşam...

http://www.surdurulebiliryasam.org/ sitesi var... haberiniz olsun...

taylan köken

kasla git...

http://www.kaslagit.com/ erden erunç kendi kas gücüyle kurmuş olduğu vakfa para sağlamak ve aynı zamanda dünyayı tanımak için kürek çekiyor, bisiklete biniyor ve dağa çıkıyor... erden erunç dünya rekorları kırıyor, ama istediği desteği de alamıyor...

taylan köken